To chyba najwiÄ™kszy problem internetowych nadawców – jak za niewielkie pieniÄ…dze pozyskać konsoletÄ™, bÄ™dÄ…cÄ… choćby namiastkÄ… prawdziwego stoÅ‚u emisyjnego. XB-14 firmy Allen&Heath jest próbÄ… znalezienia odpowiedzi na to pytanie. Czy udanÄ…?
Mikser XB-14 zadebiutował na początku 2009 roku na targach Light & Sound we Frankfurcie. To prawie 2 lata temu i aż dziw bierze, że nie stał się jeszcze przebojem. Teoretycznie ma bowiem wszystko, czego potrzeba małej stacji radiowej.  Dlaczego nie został zauważony?
Być może dlatego, że… wyglÄ…da jak dziesiÄ…tki innych konsolet i na pierwszy rzut oka jawi siÄ™ nieco zbyt drogim mikserem do domowego studia nagraÅ„. Dopiero baczniejsze oglÄ™dziny pozwalajÄ… ujawnić, że to hybryda konsolety emisyjnej i nagraniowej. Jeżeli zechcemy użyć jej w radio – okaże siÄ™ relatywnie tanim mikserem emisyjnym. Ale po kolei.
Pierwsze wrażenie
XB-14 na pierwszy rzut oka przypomina konsolety serii Spirit firmy Soundcraft. W oczy rzucajÄ… siÄ™ dÅ‚ugie tÅ‚umiki, pogrupowane w trzy sekcje “tematyczne”.
Pierwsze od lewej to cztery kanały mikrofonowe / liniowe mono. Są wyposażone w regulatory czułości wejściowej (gain), czteropasmowy korektor graficzny, filtr górnoprzepustowy, wysyłkę do szyny AUX oraz regulator położenia dźwięku w panoramie stereo. Mikrofony podłączamy XLR-em, źródła liniowe dużym jackiem.
Kolejne cztery “heble” – ale liczÄ…c od prawej – to wejÅ›cia stereofoniczne. Znajdziemy tu podobnÄ… konfiguracjÄ™, co w przypadku torów mikrofonowych oraz przycisk wyboru źródÅ‚a. Na pierwszych dwóch dostÄ™pne sÄ… do wyboru źródÅ‚a A i B, na trzecim A i USB, zaÅ› czwarty sterefoniczny tor obsÅ‚uguje tylko jedno wejÅ›cie. PrzestrzeÅ„ zajmowanÄ… przez guziki w torach 1-3 wykorzystano tu do konfiguracji wbudowanej karty USB.  WejÅ›cia nieparzyste podłączamy dużym jackiem, wejÅ›cia parzyste – cinchami (RCA).
PozostaÅ‚y jeszcze dwa tÅ‚umiki – tu niespodzianka. SÄ… to dwa tory liniowe przygotowane z myÅ›lÄ… o obsÅ‚udze hubryd telefonicznych.
WejÅ›cia te uzbrojone sÄ… w pokrÄ™tÅ‚a regulacji barwy w zakresie tonów wysokich i niskich, do tego regulacjÄ™ czuÅ‚oÅ›ci wejÅ›cia i panoramy oraz filtr górnoprzepustowy. Tory te sÄ… natomiast wyposażone w przyciski “Talk” do rozmowy ze sÅ‚uchaczem/goÅ›ciem poza antenÄ…. SÄ…  też guziki “Clean Feed Source”, które mówiÄ… konsolecie co ma wysÅ‚ać do rozmówcy – do wyboru mamy grupÄ™ głównÄ… (PGM) albo tor AUX.
Co tu jest ciekawego dla radia?
Pora omówić te wÅ‚aÅ›ciwoÅ›ci konsolety, które zbliżajÄ… jÄ… do konsolet emisyjnych – i które bÄ™dÄ… istotne szczególnie dla “maÅ‚ych” nadawców.
1) Duży guzik “ON”. Umieszczony jest nad każdym tÅ‚umikiem i w zależnoÅ›ci od kontekstu, peÅ‚ni różne funkcje.
W przypadku toru mikrofonowego, “ON” włącza na antenÄ™ sygnaÅ‚ z tÅ‚umika oraz może sterować zewnÄ™trznym urzÄ…dzeniem, jak choćby lampa “ON AIR”. Dodatkowo, można skonfiguować konsoletÄ™ tak, aby wyciszaÅ‚a gÅ‚oÅ›niki w studio w chwili, gdy mikrofon jest włączony. Dla wygody użytkowników, aktywność guzika “ON” w torze mikrofonowym jest zależna od poÅ‚ożenia tÅ‚umika – można zatem włączać mikrofony “z palca” przy podniesionym tÅ‚umiku, lub włączyć guzik zawczasu i w momencie wchodzenia na antenÄ™ podnieść tÅ‚umik.
W torach liniowych guzik “ON” sÅ‚uży do włączania danego toru oraz do sterowania zewnÄ™trznym urzÄ…dzeniem. Odbywa siÄ™ to impulsy podczas wciÅ›niÄ™cia i wyciÅ›niÄ™cia guzika. TÄ… drogÄ… można sterować np. odtwarzacz kompaktowy (modele DJ-skie w zasadzie wystarczy połączyć kablem z konsoletÄ…) czy uruchamiać system emisyjny (o ile ma obsÅ‚ugÄ™ wielu wyjść audio).
Sposób zachowania siÄ™ guzików można w każdej chwili zmienić – co bÄ™dzie przydatne dla tych użytkowników, którzy zechcÄ… użyć jej jako konsolety nagraniowej czy nagÅ‚oÅ›nieniowej. Przy pomocy kilku przełączników znajdujÄ…cych siÄ™ z tyÅ‚u miksera, można “odwrócić” zachowanie  przycisków “ON” tak, aby zachowywaÅ‚y siÄ™ jak guziki “Mute” konsolety nagraniowej – z chwilÄ… wciÅ›niÄ™cia guzika “ON” sygnaÅ‚ jest wyłączany z głównej szyny miksujÄ…cej.
ŹródÅ‚o znajdujÄ…ce siÄ™ na antenie można także wycinać zdalnie – za pomocÄ… jednego z dwóch złącz zdalnego sterowania.
2) Dwa niezależne wyjścia podsłuchowe  - dla reżyserki i studia. Dla każdego z wyjść można określić jakie źródło ma być na nim słyszalne.
Do wyboru mamy podgrupę (Mix B), szynę Aux, wejście USB, źródło zewnętrzne.
3) Możliwość zdefiniowania czy studio słyszy operacje pozaantenowe (jak np. rozmowa przez telefon, podsłuch piosenek itd.)
4) Dwa wyjÅ›cia sÅ‚uchawkowe – dla reżyserki i studia/goÅ›cia – z niezależnymi pokrÄ™tÅ‚ami.
5) Osobne pokrętło do regulacji głośności odsłuchów w reżyserce.
6) Wbudowany interkom – reprezentowany przez guzik “Talk to guest”.
7) Trzy gniazda sÅ‚uchawkowe – jedno dla sÅ‚uchawek realizatora, dwa kolejne dla prowadzÄ…cego i goÅ›cia. Zwykle producenci zostawiajÄ… jedno oraz komunikat “radź se”.
8) Automatyczne wyłączanie gÅ‚oÅ›ników podczas włączania mikrofonu – ile osób walczyÅ‚o z tym problemem na swojej taniej konsolecie produkcyjnej? Tu dodatkowo mamy do wyboru dwa tryby pracy: CUT lub DIM. Pierwszy wycina caÅ‚kowicie sygnaÅ‚ z gÅ‚osników. Drugi przycisza go o 20dB, co może siÄ™ przydać gdy… zapomnimy wÅ‚ożyć na uszy sÅ‚uchawki.
9) Zdalne sterowanie – realizowane poprzez dwa złącza DB-15.
Złącze A sÅ‚uży do obsÅ‚ugi torów mikrofonowych i telefonicznych. Poprzez złącze to realizowane jest zapalanie lamp “ON-AIR” oraz wyłączanie gÅ‚oÅ›ników. Złącze B realizuje wyłącznie sterowanie torami stereo – dostÄ™pnych jest 7 par start + stop dla siedmiu źródeÅ‚, jakie można podłączyć do stoÅ‚u.
Niestety, mimo usilnych prób nie udaÅ‚o mi siÄ™ okieÅ‚znać sterowania programem emisyjnym – konsoleta oferuje w tym wzglÄ™dzie dużą przypadkowość: jeżeli już wystartowaÅ‚em piosenkÄ™ guzikiem nad heblem, to nie mogÅ‚em jej wyłączyć, lub wyłączaÅ‚a siÄ™ po kolejnym wciÅ›niÄ™ciu guzika. Chwilami sterowanie dziaÅ‚aÅ‚o na odwrót – wciÅ›niÄ™cie wyłączaÅ‚o utwór, wyciÅ›niÄ™cie włączaÅ‚o (i graÅ‚ sobie przy wyłączonym torze). Sterowanie dziaÅ‚a natomiast z odtwarzaczami CD – posiadacze odtwarzaczy Denona nie powinni być zmartwieni.
10) Złącze VU – użytkownicy niezadowoleni z wbudowanego wskaźnika wysterowania mogÄ… podłączyć wÅ‚asny.
Co mnie zaskoczyło
1) Po pierwsze, cisza w słuchawkach, kiedy włączyłem konsoletę. Po budżetowej konstrukcji spodziewałem się wszystkiego, niekoniecznie najlepszego. Tymczasem, nie usłyszałem znajomego szumu, także po podniesieniu tłumików.
2) Wbudowana karta USB. Po doÅ›wiadczeniach z urzÄ…dzeniami montowanymi w konsolety chociażby Behringera, nabraÅ‚em pewnego dystansu do koncepcji USB w konsolecie. Najbardziej bo niemiÅ‚ej sytuacji, gdy w Å›rodku transmisji online wÅ‚aÅ›nie poprzez takÄ… kartÄ™, przesterowaÅ‚em wejÅ›cie i karta zaczęła już tylko charczeć. Reset komputera, stracone minuty. Karta wbudowana w XB-14 nie dość, że jest odporna na takie sytuacje, to oferuje przyzwoitÄ… jakość dźwiÄ™ku. Dodatkowo daje siÄ™ Å‚atwo przełączać miÄ™dzy trybem pracy – albo jest źródÅ‚em dla konsolety, albo “zbiera” to co konsoleta emituje na grupie głównej, podgrupie i szynie aux (co ciekawe, można je łączyć).
Do czego można się przyczepić?
1) Guzik “ON”. Jest duży, czytelny, Å›wietny, ale… czego brakuje w tym rozwiÄ…zaniu to czytelnej sygnalizacji stanu faderstartu. W sytuacji, gdy tÅ‚umik jest opuszczony a przycisk mikrofony włączony, guzik “ON” Å›wieci ciÄ…gÅ‚ym Å›wiatÅ‚em – dokÅ‚adnie tak samo, jak w chwili gdy tor jest w peÅ‚ni otwarty. Pomocna byÅ‚aby chociażby zmiana koloru diody podÅ›wietlajÄ…cej guzik lub brak podÅ›wietlenia do momentu podniesienia tÅ‚umika. Rozumiem jednak, że to nie ta półka cenowa.
2) Konwerter A/D na wyjściu. W czasach, gdy coraz więcej urządzeń pracuje w domenie cyfrowej, wyjście w postaci skromnego SPDIF byłoby mile widziane (to czepialstwo, wiem).
3) TÅ‚umik sumy – w radiu bÄ™dzie to jedyny zbÄ™dny element tej konsolety, a zarazem główna przyczyna wpadek antenowych. DÅ‚ugi hebel, który zawsze powinien  być w jednej pozycji bÄ™dzie nieustannie niechcÄ…cy przesuwany. O ile nie zostanie zdemontowany na starcie. Ale rozumiem producenta – konsoleta w zaÅ‚ożeniach miaÅ‚a obsÅ‚użyć także nagranie, a na scenie  bez sumy ani rusz. Znacznie lepiej wypada podgrupa, regulowana gaÅ‚kÄ….
4) Niekonsekwencja w umiejscowieniu gniazda USB. Gniazdko umieszczone jest nad ostatnim heblem, który obsÅ‚uguje wejÅ›cie liniowe. USB jest obsÅ‚ugiwane przez sÄ…siedni tÅ‚umik. Zgrzyt – można go wytÅ‚umaczyć ograniczonym miejscem na pÅ‚ycie czoÅ‚owej. ZamysÅ‚ producenta jest jasny – nie zawsze bÄ™dziesz chciaÅ‚ używać USB – dlatego jest ono do wyboru a nie na staÅ‚e przypisane do tÅ‚umika (żeby zachować ergonomiÄ™, musiaÅ‚oby być na staÅ‚e przypisane do ostatniego toru stereo).
5) Zagadkowa przypadkowość w działaniu zdalnego sterowania. Nawet miernik uniwersalny za każdym wciśnięciem pokazuje inną wartość.
Panie, po czemu taka heblarka?
Dla tych, którzy szukajÄ… konsolety produkcyjnej bÄ™dzie za drogo. Dla tych, których nie stać na emisyjnÄ… – bÄ™dzie w sam raz. Cena sugerowana przez producenta to ok. 4300 zÅ‚. Czy da siÄ™ taniej? Jeżeli siÄ™ da, to na pewno o tym napiszemy.
Warto czy nie warto?
Mimo maÅ‚ych niedociÄ…gnięć – warto. Za te pieniÄ…dze naprawdÄ™ nie ma co wybrzydzać.
–
Konsolety do testów użyczyła firma Radio Arts.
www.radioarts.pl
Popularity: 23% [?]










9 września 2010 o 10:56
Tak siÄ™ zastanawiam, czy mikserek posiada “mix minus” dla torów TELCO, czy jest tam tylko możliwy wybór źródÅ‚a zwrotnej dla rozmówcy? Czy miaÅ‚ ktoÅ› okazjÄ™ sprawdzić to może empirycznie ?
9 września 2010 o 11:27
No tak, też siÄ™ popisaÅ‚em zamiast sprawdzić diagram – nieniejszym skÅ‚adam samokrytykÄ™ :-)
OczywiÅ›cie, mikser posiada “mix minus” czyli tak jak powinno być :)
13 września 2010 o 06:37
Tutaj też pojawił się test tej konsolety:
http://radiomagonline.com/studio_audio/mixers/allen_heath_xb14_fr/